Aylık bağlama oranı dönemlere göre değişir
Emekli aylığı, güncellenmiş ortalama aylık kazancın aylık bağlama oranıyla çarpımıdır. Bu oran, primin hangi dönemde ödendiğine göre farklı kurallara tabidir. 2000 ile 2008 Eylül arasındaki hizmette ilk 3.600 günün her 360 günü için %3,5, sonraki 5.400 günün her 360 günü için %2, 9.000 günü aşan her 360 gün için %1,5 uygulanır.
2008 Ekim ve sonrasındaki hizmette ise kademe yoktur: her 360 prim günü orana 2 puan ekler. Aynı sigortalının iki döneme yayılan hizmeti varsa her dönem için ayrı oran hesaplanır ve bu oranlar, dönemdeki prim gününün toplam prim gününe oranıyla ağırlıklandırılarak birleştirilir. Birleşik oran %90'ı aşamaz.
Aynı prim günü neden farklı aylık veriyor?
Bağlama oranı yalnız aylığın kazanca oranını belirler; tutarın kendisi prime esas kazançla oluşur. Uzun yıllar asgari ücretten prim ödeyen bir sigortalı ile yüksek kazançtan prim ödeyen bir sigortalı aynı prim gününe sahip olsa bile güncellenmiş ortalama kazançları farklı olduğu için aylıkları farklı çıkar.
Güncellenmiş ortalama kazanç, geçmiş yıllardaki kazançların her yıl açıklanan güncelleme katsayısıyla bugüne taşınmasıyla bulunur. Bu katsayı tüketici fiyat endeksi ve büyüme hızına bağlı olduğundan kişiye özel hesaplama gerektirir; en güvenilir kaynak e-Devlet üzerindeki SGK hizmet dökümü ve SGK'nın yapacağı ön hesaptır.
2000 öncesi hizmet neden ayrı değerlendiriliyor?
1999 sonuna kadar olan hizmetler gösterge ve üst gösterge tablolarına, katsayılara ve o dönemin kendine özgü kurallarına göre değerlendirilir. Bu veriler tek bir kamuya açık formülle üretilemediği için hesaplama aracı bu durumda tutar tahmini yapmaz ve resmî değerlendirmeye yönlendirir.
Aynı yaklaşım emeklilik tarihi ön değerlendirme aracında da geçerlidir: geçiş hükümleri kapsamındaki kayıtlarda kesin bir tarih veya tutar iddia etmek yerine SGK doğrulaması önerilir.
Kaynaklar
İçerik, aşağıdaki yetkili kaynaklar ve hesaplayıcının yayınlanan varsayımları temel alınarak hazırlanmıştır.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Prim oranları, işveren prim indirimi, aylık bağlama oranı ve aylıkların artırılması hükümleri
- Sosyal Güvenlik Kurumu — Sigortalılık, prim ve emeklilik bilgileri