Gecikme zammı nasıl hesaplanır?
Vadesinde ödenmeyen vergi, prim ve idari para cezalarına işleyen gecikme zammını gün ve ay kesirleriyle birlikte hesaplayın. Hesabın özeti şu formülle ifade edilir: Gecikme zammı = borç × aylık oran × tam ay + borç × (aylık oran ÷ 30) × kalan gün.
6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına her ay için ayrı, ay kesirleri için günlük esasa göre gecikme zammı uygulanır. Araç, vade ile ödeme tarihi arasındaki süreyi önce tam aylara (30 gün) ve kalan güne ayırır; tam aylara aylık oran, kalan güne aylık oranın otuzda biri uygulanır.
Gecikme zammı için hazır örnekler
31 Ocak 2026 vadeli 50.000 ₺ borçta aylık %3,7 gecikme zammıyla ödeme tarihine göre tutar. Aşağıdaki satırlar elle yazılmadı; hesaplayıcının kendi motoruyla üretildi, dolayısıyla araçta aynı girdileri denediğinizde aynı sonucu alırsınız.
6183 sayılı Kanun'a göre ay kesirleri günlük oranla hesaplanır. Aylık oran Cumhurbaşkanı kararıyla değiştiğinden hesaplamada güncel oran kullanılmalıdır.
| Ödeme tarihi | Gecikme | Tam ay | Gecikme zammı | Ödenecek toplam | Zam oranı |
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Mart 2026 | 59 gün | 1 ay 29 gün | 3.638,33 ₺ | 53.638,33 ₺ | %7,28 |
| 15 Mayıs 2026 | 104 gün | 3 ay 14 gün | 6.413,33 ₺ | 56.413,33 ₺ | %12,83 |
| 31 Temmuz 2026 | 181 gün | 6 ay 1 gün | 11.161,67 ₺ | 61.161,67 ₺ | %22,32 |
| 31 Ekim 2026 | 273 gün | 9 ay 3 gün | 16.835,00 ₺ | 66.835,00 ₺ | %33,67 |
Gecikme zammı hesabında kullanılan tarife
2026 gecikme zammı oranı, 1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026 döneminde geçerlidir ve hesaplayıcı bu değerleri kullanır. Dönem değiştiğinde araç ve bu tablo birlikte güncellenir.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Aylık gecikme zammı oranı | %3,7 |
| Yıllık karşılığı (basit) | %44,4 |
| Ay kesirleri | Günlük orana çevrilerek hesaplanır |
Sonuç nasıl yorumlanmalı?
Gecikme zammı oranı Cumhurbaşkanı kararıyla değişir; oran dönem içinde değiştiyse her dönem için ayrı hesap gerekir. Bu araç tek oran uygular, bu nedenle uzun gecikmelerde tahmini bir sonuç verir.
Örnek: 31 Ocak vadeli 100.000 TL'lik bir borç 17 Mart'ta ödendiğinde 45 gün gecikme oluşur. Bu süre 1 tam ay ve 15 gündür: aylık %3,7 oranıyla 3.700 TL, günlük oranla 1.850 TL zam doğar ve toplam gecikme zammı 5.550 TL olur.
Bu hesabın formülü ve dönemsel değerleri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarıyla karşılaştırılarak yayınlanır.
Sık sorulan sorular
Gecikme zammı ile gecikme faizi aynı şey mi?
Hayır. Gecikme zammı, vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına vade tarihinden ödeme tarihine kadar uygulanır. Gecikme faizi ise ikmalen veya re'sen tarh edilen vergilerde, normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar geçen süre için hesaplanır.
Ay kesirleri nasıl hesaplanır?
Bir aydan kısa süreler için günlük esas uygulanır: aylık oran otuza bölünerek gün sayısıyla çarpılır. Örneğin aylık %3,7 oranında 15 günlük gecikmede günlük oran binde 1,2333'tür.
SGK prim borcuna da aynı zam işler mi?
Evet. SGK prim borçları da amme alacağı sayıldığı için 6183 sayılı Kanuna göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır; oran ve yöntem vergi borçlarıyla paraleldir.
Yapılandırma gecikme zammını siler mi?
Yapılandırma kanunları genellikle gecikme zammı ve faizi silerek yerine Yİ-ÜFE'ye dayalı daha düşük bir güncelleme uygular. Bu araç yapılandırma hükümlerini hesaba katmaz; yürürlükteki bir yapılandırma varsa ilgili kurumdan bilgi alınmalıdır.
Kaynaklar
İçerik, aşağıdaki yetkili kaynaklar ve hesaplayıcının yayınlanan varsayımları temel alınarak hazırlanmıştır.
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun — Gecikme zammının hesaplanma yöntemi ve ay kesirlerine uygulanacak esaslar
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Vergi tarifeleri, oranlar ve uygulama açıklamaları