Serbest çalışan ve yazılımcı vergi hesaplama

Serbest meslek erbabı üç temel yük taşır: kazanç üzerinden gelir vergisi, hizmet bedeli üzerinden tahsil edilip beyan edilen KDV ve 4/1-b (Bağ-Kur) sigorta primi. Gelir vergisi yıl içinde geçici vergi ve stopajla peşin alınır; yıllık beyanname bunları mahsup ederek kalan tutarı tahakkuk ettirir.

Kurum, şirket ve dernek gibi tevkifat yapmakla yükümlü müşterilere kesilen makbuzda brüt bedelin %20'si gelir vergisi stopajı olarak kesilir ve müşteri tarafından vergi dairesine yatırılır. Gerçek kişi müşterilerde stopaj yoktur; bu yüzden aynı ciro, müşteri dağılımına göre farklı bir peşin vergi yükü doğurur.

Evet. Gelir Vergisi Kanunu md. 89/13 kapsamında yurt dışında yerleşik kişilere verilen yazılım, mühendislik, tasarım ve veri işleme hizmetlerinden doğan kazancın %80'i beyan edilen gelirden indirilebilir. Koşul, hizmetin münhasıran yurt dışındaki müşteriye verilmesi ve kazancın beyanname verme süresine kadar Türkiye'ye getirilmesidir. Bu hizmetler ayrıca hizmet ihracatı olarak KDV'den istisnadır.

İlk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen, işe başlama tarihinde 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişiler, faaliyete başladıkları yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca kazançlarının belirli bir kısmını istisna tutabilir. İstisna tutarı her yıl tebliğle güncellenir; bu yüzden hesaplayıcıda düzenlenebilir bir alan olarak sunulur.

Gelir Vergisi Kanunu mükerrer md. 20/B, elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden mobil uygulama geliştirenlerin kazancını gelir vergisinden istisna tutar. İstisna, hasılatın tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarı aşmamasına bağlıdır; kapsamdaki hasılat için açılan hesaba yatan tutardan banka %15 stopaj keser ve bu stopaj nihai vergidir. Sınır aşılırsa kazancın tamamı genel hükümlere göre beyan edilir.

Fiilen ödenen 4/1-b primleri beyan edilen gelirden indirilir; ödenmeyen prim gider veya indirim konusu yapılamaz. Prim, asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında beyan edilen aylık kazanç üzerinden %34,5 oranında hesaplanır. Primini düzenli ödeyen ve borcu bulunmayanlarda beş puanlık indirimle oran %29,5'e iner.

Geçici vergi, yıl içindeki üç aylık dönemlerde oluşan kazanç üzerinden peşin ödenen bir gelir vergisidir. Yıllık beyannamede hesaplanan vergiden hem geçici vergi hem de yıl içinde kesilen stopaj düşülür. Bu araç yıllık tabloyu gösterir; dönemsel geçici vergi taksitlerini ayrıca hesaplamaz.

Karşılaştırma yalnız vergi oranına bakılarak yapılamaz. Serbest meslek kazancı artan oranlı tarifeye tabidir ve yüksek kazançta üst dilimlere çıkar; sermaye şirketinde kazanç önce kurumlar vergisine, ortaklara dağıtılan kâr payı ise ayrıca stopaj ve beyana tabi olur. Muhasebe maliyeti, sosyal güvenlik statüsü ve istisnalardan yararlanma imkânı da tabloyu değiştirir; karar öncesinde mali müşavir görüşü alınmalıdır.