Kötü niyet / işe iade nasıl hesaplanır?
Kötü niyet tazminatını ve işe iade davasında işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini brüt ücret ve kıdeminize göre hesaplayın. Hesabın özeti şu formülle ifade edilir: Bildirim süresi: 6 aydan az kıdem 2, 6 ay–1,5 yıl 4, 1,5–3 yıl 6, 3 yıldan fazla 8 hafta; kötü niyet tazminatı = günlük giydirilmiş brüt ücret × bildirim günü × 3; işe başlatmama tazminatı = aylık brüt ücret × 4–8 ay; boşta geçen süre ücreti = aylık brüt ücret × en çok 4 ay.
İşe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki süreden İş Kanunu'nun 17. maddesindeki bildirim süresi bulunur. Kötü niyet tazminatında bu sürenin ücreti (aylık giydirilmiş brüt ücret ÷ 30 × gün) üç katına çıkarılır. İşe iade seçeneğinde mahkemenin belirleyeceği işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti, girdiğiniz ay sayılarıyla aylık brüt ücretin çarpımıdır.
Kötü niyet / işe iade için hazır örnekler
Ücret ve çalışma süresi: varsayımsal örnek hesaplar. Aşağıdaki satırlar elle yazılmadı; hesaplayıcının kendi motoruyla üretildi, dolayısıyla araçta aynı girdileri denediğinizde aynı sonucu alırsınız.
Kötü niyet tazminatı (İş K. md. 17) iş güvencesi kapsamı dışındaki işçiler için bildirim süresine ait ücretin üç katıdır. İşe iade (md. 21) için en az 30 işçili işyeri, 6 ay kıdem ve belirsiz süreli sözleşme gerekir; işe başlatmama tazminatı 4–8 aylık, boşta geçen süre ücreti en çok 4 aylık ücrettir ve süreleri mahkeme belirler. Sonuçlar brüttür; hak ve vergi durumu için avukata danışın. Diğer alanlarda hesaplayıcının örnek başlangıç değerleri kullanılmıştır.
| Senaryo | Hesaplanan sonuç |
|---|---|
| Kötü niyet, 1 yıl kıdem | ₺112.000,00 |
| Kötü niyet, 3 yılı aşan kıdem | ₺224.000,00 |
| İşe iade, 4 ay + 4 ay | ₺320.000,00 |
| İşe iade, 8 ay + 4 ay | ₺480.000,00 |
Sonuç nasıl yorumlanmalı?
Kötü niyet tazminatı ve işe iade birbirinin alternatifidir: iş güvencesinden yararlanan işçi kötü niyet tazminatı isteyemez. Hakların doğup doğmadığını fesih nedeni, işyerindeki işçi sayısı ve sözleşme türü belirler; dava ve arabuluculuk süreleri kısadır. Sonuçlar brüttür; gelir ve damga vergisi kesintileri ödemenin türüne göre değişir.
Örnek: Giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 3 yıl 8 ay çalışan bir işçinin bildirim süresi 8 haftadır; bu sürenin ücreti 74.666,67 TL, kötü niyet tazminatı ise 224.000 TL'dir. Aynı işçi işe iade davasını kazanır ve işe başlatılmazsa 4 aylık tazminat ve 4 aylık boşta geçen süre ücretiyle brüt 320.000 TL'ye hak kazanır.
Bu hesabın formülü ve dönemsel değerleri 4857 sayılı İş Kanunu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kaynaklarıyla karşılaştırılarak yayınlanır.
Sık sorulan sorular
Kötü niyet tazminatı kimlere ödenir?
İş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin (30'dan az işçi çalıştıran işyeri, 6 aydan az kıdem gibi) sözleşmesi, fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse ödenir; örneğin işçinin şikâyette bulunması nedeniyle yapılan fesihler.
İşe iade davası için şartlar nelerdir?
En az 30 işçinin çalıştığı bir işyerinde, belirsiz süreli sözleşmeyle en az 6 ay kıdemi olan işçi, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. İşveren vekilleri kapsam dışındadır.
İşe başlatmama tazminatı kaç aylık ücrettir?
Mahkeme, işçinin kıdemi ve fesih nedenine göre en az 4, en çok 8 aylık ücret tutarında tazminata hükmeder.
Boşta geçen süre ücreti nedir?
İşe iade kararı kesinleşene kadar çalıştırılmayan süre için işçiye en çok dört aya kadar ödenen ücret ve diğer haklardır.
Kaynaklar
İçerik, aşağıdaki yetkili kaynaklar ve hesaplayıcının yayınlanan varsayımları temel alınarak hazırlanmıştır.
- 4857 sayılı İş Kanunu — Çalışma süreleri, izin ve bildirim hükümleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Çalışma hayatı, ücret ve tazminat duyuruları