İşsizlik maaşı nasıl hesaplanır?

İşsizlik ödeneğine kim hak kazanır?

İşsizlik ödeneği, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalılara İŞKUR tarafından ödenir. Üç koşulun birlikte sağlanması gerekir.

Birincisi, hizmet akdinin işsizlik sigortası kapsamında sona ermiş olması — yani istifa veya haklı nedenle işveren feshi dışında bir nedenle işten ayrılmış olmak. İkincisi, son 120 gün hizmet akdine tabi kesintisiz çalışmış olmak. Üçüncüsü, son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak.

Başvuru, fesih tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a yapılmalıdır. Bu süre kaçırılırsa, gecikilen süre ödenek süresinden düşülür.

Ödenek süresi prim gününe bağlıdır

Ne kadar süreyle ödenek alacağınız, son üç yıldaki prim gün sayınıza göre belirlenir. Üç kademe vardır.

Tutar nasıl hesaplanır?

Günlük işsizlik ödeneği, son dört aylık prime esas kazançlarınızın günlük ortalamasının %40'ıdır. Aylık ödenek bu tutarın 30 ile çarpımıdır.

Ancak bir üst sınır vardır: hesaplanan aylık ödenek, brüt asgari ücretin %80'ini aşamaz. Yüksek ücretli çalışanlarda bu tavan neredeyse her zaman devreye girer ve ödenek ücretle orantılı olmaktan çıkar.

Ödenekten yalnız damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Ayrıca ödenek aldığınız süre boyunca genel sağlık sigortası primleriniz İŞKUR tarafından karşılanır, yani sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersiniz.

Ödenek hangi durumlarda kesilir?

İşsizlik ödeneği, ödenek süresi dolmadan da sona erebilir. Aşağıdaki durumlar ödeneği keser.

• Bir işe girmek: sigortalı bir işte çalışmaya başlandığında ödeme durur.
• İŞKUR'un teklif ettiği uygun işi haklı bir neden olmadan reddetmek.
• Çağrıldığı hâlde İŞKUR'a mazeretsiz gitmemek veya kuruma bilgi vermemek.
• Yaşlılık aylığı almaya başlamak: emekli aylığı bağlandığında ödenek kesilir.
• Gelir getirici bir işte çalıştığının tespit edilmesi: bu durumda yersiz ödemeler geri istenir.

Örnek hesap

Son dört ayda aylık ortalama 45.000 ₺ prime esas kazancı olan ve 1.200 gün primi bulunan bir çalışanı ele alalım.

Günlük ortalama kazanç 45.000 ÷ 30 = 1.500 ₺'dir. Günlük ödenek bunun %40'ı, yani 600 ₺ olur. Aylık ödenek 600 × 30 = 18.000 ₺ hesaplanır.

Bu tutar, brüt asgari ücretin %80'i olan tavanla karşılaştırılır. Tavan daha düşükse ödenek tavana çekilir. Prim günü 1.080'in üzerinde olduğu için ödenek 300 gün, yani 10 ay boyunca sürer.

Hesaplayıcı bu adımların hepsini gösterir: günlük ortalama kazanç, ham ödenek, tavan kontrolü, damga vergisi ve net aylık tutar ayrı satırlarda görünür.