Emlakçı komisyonu nasıl hesaplanır?
Ev alım satımında veya kiralamada emlakçı komisyonunu yasal tavan oranına göre hesaplayın, KDV dahil tutarı ve taraflar arası paylaşımı görün. Hesabın özeti şu formülle ifade edilir: Komisyon (KDV hariç) = bedel × oran; KDV dahil komisyon = komisyon × (1 + KDV oranı); taraf payı = paylaşıma göre bölüşüm.
Satışta komisyon matrahı satış bedeli, kiralamada bir aylık kira bedelidir (ikisi de KDV hariç). Girilen oran bu matraha uygulanarak KDV hariç komisyon bulunur, üzerine KDV eklenerek KDV dahil toplam komisyon hesaplanır. Sonuç, seçilen paylaşım biçimine (kanuni varsayım olan yarı yarıya, ya da tamamen alıcı/kiracı veya satıcı/mülk sahibi) göre iki tarafa bölünür. Girilen oran, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'teki tavanı (satışta %4, kirada %100) aşıyorsa araç bunu ayrıca işaretler.
Emlakçı komisyonu için hazır örnekler
Satışta %4 komisyon oranı ve %20 KDV ile taraflara düşen tutarlar. Aşağıdaki satırlar elle yazılmadı; hesaplayıcının kendi motoruyla üretildi, dolayısıyla araçta aynı girdileri denediğinizde aynı sonucu alırsınız.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre satışta hizmet bedeli tavanı %4'tür ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflar arasında yarı yarıya paylaşılır.
| İşlem bedeli | Komisyon (KDV hariç) | KDV | Toplam komisyon | Alıcı payı | Satıcı payı |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.500.000,00 ₺ | 60.000,00 ₺ | 12.000,00 ₺ | 72.000,00 ₺ | 36.000,00 ₺ | 36.000,00 ₺ |
| 3.000.000,00 ₺ | 120.000,00 ₺ | 24.000,00 ₺ | 144.000,00 ₺ | 72.000,00 ₺ | 72.000,00 ₺ |
| 5.000.000,00 ₺ | 200.000,00 ₺ | 40.000,00 ₺ | 240.000,00 ₺ | 120.000,00 ₺ | 120.000,00 ₺ |
| 10.000.000,00 ₺ | 400.000,00 ₺ | 80.000,00 ₺ | 480.000,00 ₺ | 240.000,00 ₺ | 240.000,00 ₺ |
Sonuç nasıl yorumlanmalı?
Sonuç, yönetmelikteki yasal tavana göre bir üst sınır hesaplar; taraflar yazılı sözleşmeyle daha düşük bir oran veya farklı bir paylaşım kararlaştırabilir. Bölgesel rekabet ve emlakçının sunduğu hizmet kapsamı (fotoğraf, ilan, danışmanlık gibi) gerçek komisyonu bu tavanın altında tutabilir.
Örnek: 3.000.000 TL'ye satılan bir konutta %4 oranıyla KDV hariç komisyon 120.000 TL, %20 KDV ile KDV dahil komisyon 144.000 TL'dir; yarı yarıya paylaşımda alıcı ve satıcı 72.000'er TL öder.
Bu hesabın formülü ve dönemsel değerleri Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kaynaklarıyla karşılaştırılarak yayınlanır.
Sık sorulan sorular
Emlakçı komisyonunun yasal tavanı nedir?
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 20 uyarınca satışta komisyon, satış bedelinin KDV hariç %4'ünü; kiralamada bir aylık kira bedelini (KDV hariç) aşamaz. Bu tavanın üzerinde talep edilen komisyon yasal değildir.
Komisyonu kim öder, alıcı mı satıcı mı?
Yönetmelikte taraflar aksini yazılı olarak kararlaştırmadıkça komisyon, alıcı ile satıcı (veya kiracı ile mülk sahibi) arasında yarı yarıya paylaşılır. Uygulamada bazı bölgelerde farklı paylaşım pazarlık konusu olabilir.
Komisyona KDV eklenir mi?
Evet, emlak danışmanlığı bir hizmet olduğundan komisyon tutarına genel KDV oranı uygulanır. Sözleşmede geçen tutar KDV hariç belirtilmişse fatura kesilirken KDV ayrıca eklenir.
Sözlü anlaşılan komisyon oranı geçerli mi?
Hayır. Yönetmelik, komisyonun yazılı bir aracılık sözleşmesiyle belgelenmesini şart koşar; sözlü anlaşmalar uyuşmazlık halinde ispat sorunu yaratır ve tavan oranın üzerindeki talepler her durumda geçersizdir.
Kaynaklar
İçerik, aşağıdaki yetkili kaynaklar ve hesaplayıcının yayınlanan varsayımları temel alınarak hazırlanmıştır.
- Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik — Emlakçı komisyon oranlarının yasal tavanı (md. 20) ve aracılık sözleşmesi şartları
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — Tüketici kredilerinde erken ödeme, tazminat üst sınırı ve sözleşme hükümleri